Gedachten over vrede en vrijheid

Terwijl we allemaal meeleven met de oorlog die in Oekraïne woedt, is het goed om te luisteren naar enkele citaten over vrede en vrijheid van een man, wiens sterfdag in deze week valt: 9 april. Op die dag in 1945 werd Dietrich Bonhoeffer in concentratiekamp Flossenbürg bij zonsopgang geëxecuteerd. Hij was een veelbelovend voorganger, die vanaf de opkomst der Nazi’s zich verzette tegen het vele onrecht dat de opkomst van Hitler met zich meebracht. Hij had mogelijkheden om in het buitenland de kerk te dienen, maar koos ervoor koos in Duitsland te blijven, omdat hij bij zijn kudde wilde zijn als het noodweer zou losbarsten. (lees daar meer over).

Dietrich Bonhoeffer overleefde de oorlog niet, maar de immateriële erfenis van zowel zijn woorden als zijn daden is bewaard gebleven. Zijn gedachten over vrede en vrijheid zijn ook vandaag de dag nog actueel.

Naast veelbelovend theoloog was Dietrich Bonhoeffer verzetsstrijder. De waarden die hij vanaf de preekstoel en in zijn boeken verkondigde, bracht hij zelf in de praktijk. Vandaag zijn we begaan met de slachtoffers van een andere oorlog, gepaard met onderdrukking en tirannie. Ook vandaag is vrijheid niet vanzelfsprekend. Omdat Bonhoeffer als geen ander wist te omschrijven welke rol het christendom in de strijd om vrede en vrijheid kan spelen, zetten we zeven van zijn uitspraken op een rij. Hoezeer de situatie vandaag de dag ook verschilt van de situatie in Bonhoeffers tijd, deze citaten over vrede en vrijheid blijven onverminderd relevant.

  1. “Er zijn nu eenmaal zaken waarvoor het loont zich compromisloos in te zetten. En het kom mij voor dat vrede en sociale gerechtigheid – of eigenlijk Christus – zoiets is.”
  2. “Het christendom staat of valt met zijn revolutionair protest tegen geweld, willekeur en machtswellust en met zijn verdediging van de zwakken.”
  3. “We moeten niet slechts de gewonden verzorgen die onder de wielen van het onrecht zijn gekomen, we moeten een stok tussen die wielen steken.”
  4. “Gehoorzaamheid zonder vrijheid is slavernij, vrijheid zonder gehoorzaamheid is willekeur.”
  5. “Stil blijven als we oog in oog met het kwaad staan, is kwaad. Niet spreken is ook spreken, niet handelen is ook handelen”
  6. “Niet wat je wenst, maar resoluut het goede doen. Niet dromen over mogelijkheden, maar onbevreesd de werkelijkheid aangrijpen. Vrijheid ligt niet in verheven gedachten, maar alleen in de daad. Aarzel niet langer, ga de storm in en handel, gedragen door Gods Woord en je geloof, juichend zal de vrijheid je geest ontvangen.”
  7. “Er is geen weg naar vrede op de weg naar de veiligheid.”

In Bonhoeffers gedachten komen twee thema’s telkens terug. Enerzijds dat vrede en vrijheid onlosmakelijk verbonden zijn met de persoon van Christus en dus met de verkondiging van de kerk. En anderzijds dat spreken over vrede en vrijheid ook een handelend optreden vraagt. Vrijheid groeit als je dingen doet. In het begin van Hitlers bewind sprak hij zich al uit tegen het beperken van de vrijheid van Joden in Duitsland. Later besluit hij terug te komen uit het veilige, vrije Amerika om in Duitsland op te komen voor de vrijheid.

Wat kun jij vandaag de dag doen om vrede en vrijheid te bevorderen?

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.